Arsenic là gì | Mỹ phẩm chứa Arsenic có nguy hiểm không?

0
0

Arsenic có thể gây ra những rủi ro đáng kể cho sức khỏe nếu được hấp thụ vào cơ thể. Dù vậy, trên thị trường vẫn tồn tại một số loại mỹ phẩm có chứa arsenic. Vậy arsenic là gì? Mỹ phẩm chứa arsenic có nguy hiểm không? Đọc tiếp để tìm hiểu ngay!

arsenic
Arsenic có nguy hiểm không?

Arsenic là gì?

Arsenic (As) còn được gọi là asen hoặc thạch tín. Đây là một kim loại nặng có thể tồn tại trong tự nhiên hoặc được tạo ra từ hoạt động công nghiệp. Dạng phổ biến nhất của arsenic là arsenic trioxide (As2O3). Hợp chất này thường ở dạng bột hoặc tinh thể, có màu trắng hoặc trong suốt.

Arsenic và arsenic trioxide được ứng dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Nhưng chúng đều là chất độc nên việc sử dụng cần tuân thủ các quy định và biện pháp an toàn để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường.

chat-arsenic
Arsenic là chất gì?

Arsenic có nguồn gốc từ nhiều nguồn khác nhau, sau đây là một số nguồn chính:

  • Khoáng sản: Arsenic chủ yếu được lấy từ quặng mỏ và quá trình khai thác khoáng sản. Khoáng chất chứa asen phổ biến nhất là arsenopyrite, realgar, orpiment và enargit.
  • Sản phẩm phụ của quá trình tinh chế: Arsenic được sản xuất dưới dạng sản phẩm phụ của quá trình tinh chế đồng và chì. 
  • Có sẵn trong tự nhiên: Arsenic xuất hiện tự nhiên trong lớp vỏ Trái đất và có thể được tìm thấy trong đất, đá và nước ngầm. Nó có thể được thải ra môi trường thông qua các quá trình phong hóa và hoạt động núi lửa.
  • Hoạt động công nghiệp: Các hoạt động khai thác, nấu chảy và sử dụng các sản phẩm có chứa asen cũng có thể góp phần giải phóng asen vào môi trường.

Ứng dụng của arsenic trong công nghiệp

  • Công nghiệp điện tử: Arsenic được sử dụng trong sản xuất các linh kiện điện tử như bán dẫn, vi mạch tích hợp, pin,…. Các chất bán dẫn làm từ arsenic có tính dẫn điện cao và ứng dụng trong các thiết bị điện tử cao cấp.
  • Công nghiệp dược phẩm: Arsenic và các hợp chất của nó đôi khi xuất hiện trong lĩnh vực dược phẩm. Chẳng hạn như arsenic trioxide được sử dụng trong điều trị bệnh ung thư, đặc biệt là bệnh bạch cầu mãn tính.
  • Công nghiệp kim loại: Arsenic là thành phần quan trọng trong sản xuất hợp kim như đồng arsenic, chì arsenic và kẽm arsenic. Các hợp kim này có ứng dụng trong ngành công nghiệp kim loại và sản xuất các sản phẩm kim loại.
  • Công nghiệp thuốc trừ sâu: Thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ là những sản phẩm được sản xuất từ arsenic, ví dụ như chì arsenat (PbHAsO4.
arsenic-1
Chất arsenic được sử dụng trong thuốc trừ sâu

 

  • Công nghiệp mạ điện: Sử dụng arsenic trong quá trình mạ điện giúp tạo ra lớp phủ bảo vệ trên bề mặt kim loại khỏi sự ăn mòn và oxy hóa.
  • Công nghiệp thủy tinh: Arsenic cung cấp màu sắc, làm tăng độ trong suốt và độ cứng cho sản phẩm thủy tinh.
  • Công nghiệp thuốc nhuộm: Arsenic và các hợp chất của nó có thể tạo ra các màu sắc khác nhau trên vải và sợi nên được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp thuốc nhuộm.

Arsenic trong mỹ phẩm có tác dụng gì?

Trước đây arsenic đã được sử dụng trong mỹ phẩm với nhiều mục đích khác nhau. Nó có thể là chất tạo màu trong phấn mắt, son môi hoặc chất bảo quản trong một số sản phẩm làm đẹp. Tuy nhiên, việc sử dụng arsenic trong mỹ phẩm hiện nay không được khuyến khích và được quản lý chặt chẽ bởi tính độc hại của nó đối với sức khỏe.

arsenic-la-gi
Asen là chất tạo màu trong mỹ phẩm

Trong đa số trường hợp, các nhà sản xuất cũng không cố tình thêm arsenic vào sản phẩm của họ. Nhưng hàm lượng nhỏ asen vẫn được tìm thấy bởi một số nguyên nhân sau:

  • Nguồn cung ứng nguyên liệu bị nhiễm asen: Asen là một nguyên tố xuất hiện tự nhiên có thể tìm thấy trong vỏ trái đất. Nó có thể làm ô nhiễm các nguồn cung ứng thành phần mỹ phẩm trong, ví dụ như khoáng chất hoặc thực vật đã tiếp xúc với đất hoặc nước có chứa asen. 
  • Sử dụng nguyên liệu thô bị nhiễm asen: Các nhà sản xuất mỹ phẩm có thể vô tình sử dụng nguyên liệu thô bị nhiễm asen. Điều này có thể xảy ra khi nguyên liệu thô không được kiểm tra đúng cách hoặc nhà cung cấp không tuân thủ các biện pháp kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. 
  • Nhiễm asen chéo trong quá trình sản xuất: Asen cũng có thể xâm nhập vào mỹ phẩm thông qua dây chuyền sản xuất. Các thiết bị trong nhà máy không được vệ sinh và bảo trì đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ lây nhiễm asen hoặc các kim loại nặng khác.
  • Sử dụng chất tạo màu chứa asen: Một số chất tạo màu được sử dụng trong mỹ phẩm có thể chứa một lượng asen. Những sắc tố này thường có nguồn gốc từ khoáng chất hoặc quặng có chứa asen tự nhiên. 

Arsenic có an toàn không?

Arsenic và các hợp chất của nó được xếp vào nhóm chất độc nên không được coi là an toàn cho con người và môi trường. Việc phơi nhiễm asen dẫn đến các hậu quả sau:

Tổn thương da

Sử dụng mỹ phẩm nhiễm asen có thể dẫn đến mẩn ngứa, kích ứng và dị ứng. Những phản ứng này có thể từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào độ nhạy cảm của từng người và nồng độ asen trong sản phẩm.

Những người tiếp xúc lâu dài với asen ở nồng độ thấp dễ mắc các bệnh về da. Phổ biến nhất là bệnh hắc tố với sự xuất hiện của các mảng hoặc đốm đen bất thường trên da. Ngoài ra còn có chứng dày sừng, đặc trưng bởi các vảy hoặc mảng da dày, thô, màu vàng trên lòng bàn tay và lòng bàn chân. Các tổn thương này có thể dần lan sang các bộ phận khác trên cơ thể và có thể tiến triển thành ung thư tế bào vảy.

Ngoài bệnh hắc tố và chứng dày sừng, phơi nhiễm asen cũng có thể dẫn đến sự phát triển của bệnh Bowen và ung thư biểu mô tế bào đáy. Chúng có thể cùng tồn tại song song với chứng dày sừng.

arsenic-3
Dày sừng do phơi nhiễm arsenic

Gây ung thư

Dựa trên các bằng chứng đầy đủ, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) đã phân loại arsenic và các hợp chất của nó là chất gây ung thư cho con người. Phơi nhiễm asen trong thời gian dài làm tăng nguy cơ mắc nhiều căn bệnh ung thư nguy hiểm, thường gặp nhất là:

  • Ung thư phổi
  • Ung thư bàng quang
  • Ung thư da
  • Ung thư thận
  • Ung thư gan
  • Ung thư tuyến tiền liệt
arsenic-4
Mắc ung thư phổi khi phơi nhiễm arsenic

Tăng nguy cơ mắc bệnh mãn tính

Việc tiếp xúc với arsenic có thể làm tăng khả năng mắc các bệnh về tim mạch, chẳng hạn như huyết áp cao, đau tim. Một số nghiên cứu cũng cho thấy mối liên hệ giữa phơi nhiễm arsenic và nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

Tăng tỷ lệ tử vong

Người trẻ tuổi có tỷ lệ tử vong cao nếu trong thời thơ ấu từng tiếp xúc với hàm lượng cao arsenic. Nghiên cứu cho thấy điều này do nhiều lý do khác nhau, bao gồm bệnh tim mạch và ung thư.

Tác động thần kinh

Các nghiên cứu cho thấy phơi nhiễm asen mãn tính có thể gây suy giảm nhận thức. Các dấu hiệu nhận biết bao gồm chỉ số IQ thấp hơn, khuyết tật học tập và suy giảm trí nhớ. Những tác động này rõ rệt hơn ở trẻ em bị ảnh hưởng bởi asen trong giai đoạn phát triển trí não.

Bên cạnh đó, tiếp xúc với asen lâu ngày có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh ngoại biên, đặc trưng bởi cảm giác tê, ngứa ran và yếu ở tứ chi. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng người bị phơi nhiễm chất độc này cũng dễ bị trầm cảm, lo lắng và rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD).

arsenic-5
Mắc các rối loạn thần kinh khi tiếp xúc lâu ngày với arsenic

Gây ô nhiễm môi trường

Ô nhiễm nguồn nước do arsenic là mối đe dọa nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng trên toàn thế giới. Arsenic làm ô nhiễm sông, hồ và nước ngầm bằng cách hòa tan trong mưa, tuyết hoặc qua chất thải công nghiệp. 

Động thực vật sống dưới nước và trên cạn cũng nhạy cảm với các dạng hóa học của asen. Các hợp chất arsenic có thể gây ra những ảnh hưởng ngắn hạn và dài hạn ở từng loài thực vật và động vật cũng như ở các quần thể sinh vật. Những ảnh hưởng này bao gồm tử vong, ức chế tăng trưởng, quang hợp, sinh sản và ảnh hưởng về hành vi. 

Các khu vực đang bị ô nhiễm do asen thường có độ đa dạng sinh học thấp, chỉ còn một vài loài và số lượng cá thể ít. Đặc biệt, nếu hàm lượng arsenate cao có thể dẫn đến sự hiện diện của các sinh vật kháng thuốc, chẳng hạn như một số vi khuẩn gây hại. 

arsenic-2
Ô nhiễm nguồn nước do arsenic

Điểm danh kim loại độc hại trong mỹ phẩm

Có rất nhiều kim loại nặng độc hại như arsenic được tìm thấy trong mỹ phẩm. Những kim loại này có thể có trong sản phẩm chăm sóc cá nhân và trang điểm như kem đánh răng, son môi, bút kẻ mắt, sơn móng tay,…

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã tiến hành khảo sát để đánh giá sự hiện diện của kim loại nặng trong mỹ phẩm và những nguy cơ tiềm ẩn của chúng đối với sức khỏe cộng đồng. Theo FDA, các kim loại nặng như asen, cadmium, chromium, cobalt, chì, thủy ngân và niken có thể gây độc tùy thuộc vào mức độ phơi nhiễm và thời gian. 

arsenic-la-chat-gi
Kim loại nặng độc hại có thể xuất hiện trong mỹ phẩm
  • Cadmium

Hít phải hoặc nuốt phải cadmium có thể dẫn đến ung thư phổi và tuyến tiền liệt. Tiếp xúc lâu dài với cadmium có thể gây tổn thương thận, bệnh thận, ảnh hưởng đến hệ thống xương, gây đau xương và gãy xương.

  • Chromium

Hexavalent chromium, một dạng chromium có độc tính cao, là chất gây ung thư phổi. Tiếp xúc với chromium cũng có thể dẫn đến kích ứng da, dị ứng và các vấn đề về hô hấp.

  • Cobalt

Tiếp xúc kéo dài với cobalt gây phản ứng dị ứng, phát ban trên da,  rối loạn chức năng tuyến giáp, xơ hóa phổi, bệnh cơ tim.

  • Chì 

Chì ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh, đặc biệt là ở trẻ em, dẫn đến chậm phát triển, khuyết tật học tập và các vấn đề về hành vi. Phơi nhiễm chì mãn tính cũng có thể gây tổn thương thận, thiếu máu và các vấn đề sinh sản.

  • Thủy ngân

Phơi nhiễm thủy ngân ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, dẫn đến rối loạn thần kinh, giảm trí nhớ và suy giảm nhận thức. Việc tiếp xúc với thủy ngân trước khi sinh có thể gây hại cho thai nhi đang phát triển, gây chậm phát triển và các vấn đề về thần kinh.

  • Nicken

Tiếp xúc với niken gây dị ứng da, viêm da, các vấn đề về hô hấp như hen suyễn, viêm phế quản,… và  làm tăng nguy cơ ung thư phổi và mũi.

Như vậy bạn đã biết asenic hay thạch tín độc như thế nào rồi đúng không. Hiện nay đã có các quy định nghiêm ngặt đang được áp dụng để bảo vệ người tiêu dùng khỏi tác hại của chất độc này. Dù vậy, bạn vẫn cần đọc nhãn sản phẩm và lựa chọn thương hiệu uy tín để giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với asen trong các sản phẩm mỹ phẩm. Hãy luôn ưu tiên sự an toàn và sức khỏe của bạn khi lựa chọn và sử dụng mỹ phẩm.

Array

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *